Leidsch Dagblad – December 17, 2016

LRV_Opinie_01, Multitabloid 17-12-2016, LRV 1 – BIBU

Positief over Trump

‘Kun je niet een keer wat pósitiefs schrijven over Donald Trump?’, vroeg een vriendin mij laatst. Tja. Moeilijk. Toen ik een paar maanden geleden begon met schrijven voor deze krant werd me snel duidelijk dat ik niet in staat was Hillary Clinton en Donald Trump hetzelfde te benaderen. Ik heb geprobeerd aan elk van beiden evenveel aandacht te besteden en heldere argumenten te gebruiken. Maar neutraal, nee.

Als geesteswetenschapper weet ik dat distantie een mooi streven is, maar dat het naïef is te denken dat onderzoek waardevrij kan zijn. Je kunt geen verhaal vertellen zonder andere verhalen achterwege te laten. Omdat ik voorstander ben van openheid hierover, houd ik wel van de Amerikaanse traditie dat media in de aanloop naar de verkiezingen expliciet partij kiezen. Nederlandse media hebben ook een politieke kleur, maar die blijft impliciet. Zo kun je de indruk krijgen dat media objectief zijn, terwijl dat niet klopt. Kwalijk – vond ik altijd.

Maar de laatste tijd verschuift mijn standpunt. In de VS zijn de media de afgelopen twintig jaar radicaal gepolariseerd. Inmiddels is er nauwelijks meer een basis van simpele feiten waarover iedereen het eens is. De Wall Street Journal heeft een tool ontwikkeld waarmee dit in één oogopslag duidelijk is. De ‘Blue Feed, Red Feed’ laat zien hoe de berichtgeving van Republikeinse versus de Democratische media verschilt. Als je daarnaar kijkt – het blijkt trouwens ook uit andere onderzoeken – zie je dat er twee totaal verschillende Amerika’s zijn. Niet gesegregeerd naar ras, klasse of wat dan ook, maar naar politieke kleur.

Als je vooral via Facebook of Twitter het nieuws volgt, dan wordt de selectie aangeboden nieuwsberichten bepaald door het algoritme van het medium. Facebook wil gebruikers zo lang mogelijk op de website houden, dus biedt het je bij voorkeur geen berichten aan die je irriteren. Zodoende kom je via sociale media zelden berichten tegen die niet passen bij je politieke voorkeur.

Zo leven de twee Amerika’s langs elkaar heen. De CIA zegt dat Russische hackers de Amerikaanse verkiezingen hebben beïnvloed. Donald Trump spreekt dat tegen. De feiten lijken volkomen ondergeschikt aan politieke belangen. Terwijl er toch echt een objectief antwoord mogelijk moet zijn in dit geval. De waarheid ligt niet in het midden. Het is gebeurd, of niet.

Maar in een wereld die zo is opgebouwd, is het makkelijk liegen. Sterker nog, aantonen dat iets feitelijk onjuist is, is in die wereld een politiek statement. Een feitoïde – een uitspraak die  zich als feit gedraagt, maar niet waar is – introduceren, wordt een legitieme interventie. Ik zal de eerste zijn om te benadrukken dat verhalen, waar of niet, ertoe doen. En Trump produceert ijzersterke verhalen en feitoïden, waartegen het niet zo lang geleden nog veel te machtige establishment zich slecht kan wapenen.

Je hoort vaak dat Trumps motto is: ‘het maakt niet uit wat ze over je zeggen, als ze maar over je praten’. Voor de meeste politici klopt die uitspraak niet. Het oproepen van een heftige negatieve reactie is meestal politieke zelfmoord. Maar in een tijd waarin veel mensen bijna niets meer voelen bij politiek, staat Trump sterk omdat hij wel een reactie oproept. Zelfs als dat een kotsneiging is, is het meer dan niets.

Overigens geloof ik niet dat het Donald Trump koud laat wat mensen van hem vinden. Hij is juist – op het ontroerende af – gevoelig voor de mening van anderen. Hij wil geprezen en beklopt worden, het liefst door mensen waar hij tegenop kijkt. Tijdens het extreem vijandige tweede verkiezingsdebat in oktober vroeg iemand uit het publiek beide kandidaten om iets aardigs over de ander te zeggen. Trumps campagne zat die week op een dieptepunt – zo erg dat hij zich genoodzaakt zag de buitenechtelijke exen van Hillary Clintons echtgenoot op de voorste rij in de zaal te zetten. Maar toen Hillary in antwoord op die vraag zei dat ze waardering had voor zijn kinderen, smolt hij. Voor het eerst die avond lachte hij en even oogde hij zelfs ontspannen. Iemand – en niet zomaar iemand – zei wat aardigs over zijn kinderen. Als hij niet tot over zijn oren in pussygate had gezeten, had hij haar wel kunnen zoenen. Ik snap dat. Iemand die je kinderen complimenteert, kan je dag goed maken.

Trump wordt door velen gezien als zo’n joviale oom bij de kerstbrunch die nu eenmaal vaak net de verkeerde grappen maakt. ‘Oh, sociologie? En daarna direct aan de uitkering zeker?’ Of ‘Doe dat nou niet, mop, denk aan je lijn!’. Hij weet héus wel dat hij dat niet had moeten zeggen, maar hij bedoelde het niet slecht, en kunnen we er nou over ophouden alsjeblieft? Zulke types kennen we uit het dagelijks leven en als figurant in tientallen grappige en romantische Hollywoodfilms. Het is een stereotype waar veel Amerikanen zich lekker aan kunnen ergeren, maar waar ze uiteindelijk vergevingsgezind tegenover staan. Zo krijgt Trump het voordeel van de twijfel. Het is jammer voor Hillary Clinton – en velen met haar – dat er in films zo weinig types zitten die op haar lijken. En voor zover ze er zijn, zijn ze bitchy en onsympathiek. Dat Clinton toch meer stemmen kreeg dan welke mannelijke presidentskandidaat in de VS ooit, mag een wonder heten. Al koopt ze er niets voor.

Donald Trump mag dan misschien een foute ome zijn, maar zijn negatieve impact is kleiner dan die van veel andere Republikeinse kopstukken, want hij heeft nog geen wetten op zijn naam staan. Flauw argument, want het komt doordat hij geen politieke ervaring heeft. Maar toch.

Vicepresident-elect Mike Pence heeft wel wetten gemaakt en besluiten genomen die rechtstreeks negatieve invloed hebben op miljoenen levens. Hij stemde als senator bijvoorbeeld tegen een federaal fonds om mensen met hiv/aids te behandelen. Hij zou, zei hij, het programma alleen steunen als de overheid evenveel zou investeren in het ontmoedigen van seksueel contact tussen mensen van hetzelfde geslacht. Gevolg: slechts een derde van de mensen met hiv in de VS gebruikt medicijnen om het virus onder controle te houden, tegen 80 tot 90 procent in Europa. Dat heeft Pence niet alleen gedaan, maar zijn impact over de jaren is enorm. Trumps blazoen is op dit punt schoon. Nog even. Positief toch?

1 thought on “Leidsch Dagblad – December 17, 2016”

  1. “Iemand die je kinderen complimenteert, kan je dag goed maken…” Grappig om te lezen dat je kind je de woorden uit je mond haalt 😉 En: ik heb de meest fantastische kleinzonen ter wereld!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *