Leidsch Dagblad – September 10, 2016

Lewinsky-affaire achtervolgt Hillary

Aanstaande zondag is de eerste aflevering van Droomland Amerika (VPRO) op televisie. Als Amerikanist mocht ik een preview zien. Slimme zet natuurlijk, want die preview hadden de programmamakers toch en ik maak nu gratis reclame, met de autoriteit van iemand die geen enkele verplichting heeft iets positiefs te zeggen. Maar dat doe ik wel, want de aflevering maakt hetzelfde belangrijke punt als ik vorige week, over de maatschappelijke onvrede in fly-over America, het deel van de VS dat de kosmopolitische elite van Oost- en Westkust alleen van boven kent. Met prachtige, ontroerende en melodramatische beelden van verlaten fabrieken.

Zo’n preview-aanbod geeft een inkijkje in hoe ‘de media’ werken. Leerzaam voor mij als onderzoeker. Door deze column kom ik op een andere manier in aanraking met beeldvorming en het management daarvan. Dat ik beeldvorming bestudeer wil helaas niet zeggen dat ik er zelf ook goed in ben om te sturen hoe ik overkom. Eén blik op de foto hiernaast zegt genoeg. Het was natuurlijk een geinig idee, zo’n ‘I want YOU’-pose, maar op mijn gezicht staat ongewild in koeienletters te lezen: ‘Wat ís dit voor flauwekul?!’ Dat zou Hillary Clinton beter doen.

De Clintons, vooral Bill, staan bekend om hun schijnbaar oneindige vermogen klappen te incasseren en daarna met een verpletterende charme terug te komen. Dat Hillary daarbij als minder aantrekkelijk ervaren wordt dan haar man, komt door Bills onwaarschijnlijke X-factor, maar ook door cultureel verankerd seksisme.

Een van de grofste negatieve verkiezingsleuzen van de Republikeinen tot nu toe is wat mij betreft ‘Hillary sucks, but not like Monica’ (‘Hillary zuigt, maar niet zoals Monica’). De leus verwijst naar de Lewinsky-affaire in 1998, het schandaal rondom de affaire van toenmalig president Bill Clinton met Monica Lewinsky. Clinton zwoer dat hij niet met Lewinsky naar bed was geweest. Toen er kort daarna een jurk van Lewinsky met sperma van Bill Clinton opdook, waren velen ervan overtuigd dat Clinton onder ede gelogen had. Het Congres begon een impeachment procedure om de president af te zetten. Een cruciaal punt in Clintons succesvolle verdediging tijdens die procedure was, dat Lewinsky hem wel oraal bevredigd had, maar dat dat voor hem niet als seks telde. Mja. Okee.

In dat licht is de slogan ‘Hillary sucks, but not like Monica’, zowel geniepig als op een foute manier grappig. De claim is dat Hillary Clinton niet alleen vervelend is (‘sucks’), maar ook faalt in het seksueel dienen van haar man, zodat hij zich wel tot zijn 22-jarige stagiaire móést wenden. Vrouwen met politieke macht worden bijna nooit als sexy gezien, ongetwijfeld mede omdat ze zich als machthebbers niet onderdanig opstellen. Denk aan Margaret Thatcher of Angela Merkel. Maar de leus suggereert dat Hillary Clinton wel een extreem geval is: iedereen weet dat zelfs haar man haar niet aantrekkelijk vindt.

Natuurlijk is er ook een andere kant aan dit verhaal. Hillary vertelt regelmatig in de media hoe zij de ontrouw van haar echtgenoot ervaren heeft en hoe ze er samen uitgekomen zijn. Dat verhaal is voor velen herkenbaar, en een lichtend voorbeeld in een maatschappij waar monogame heteroseksuele relaties de norm zijn.

Maar hoe vakkundig ze het ook spint, de Lewinsky-affaire heeft Hillary politiek beschadigd. Bill liet Monica keihard vallen. ‘Er samen uitkomen’ betekende blijkbaar ‘samen kiezen voor de macht’. Dat Hillary wordt afgerekend op haar mans buitenechtelijke escapade én op zijn afhandeling ervan is wrang. Maar de dagelijkse realiteit van de voormalige middenklasse uit de Rust Belt is ook wrang. Een deel van hen ruikt bloed. En een goeie foute grap gaat er altijd in.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *